5 Απριλίου: Πανελλήνια Ημέρα Προσφύγων. Η Ελλάδα των Προσφύγων
του Βλάση Αγτζίδη
Από το 1994 καθιερώθηκε η 5η Απριλίου ως "Ημέρα των Προσφύγων". Η πρωτοβουλία ανήκε σε Ελληνικές μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, στο Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων της Εκκλησίας της Ελλάδας, του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης και του Γραφείου της Αθήνας της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ. Για την Ελλάδα έχει ιδιαίτερη σημασία η ημέρα αυτή, εφόσον η προσφυγιά και οι εθνικές εκκαθαρίσεις αποτελούν τη βάση του σύγχρονου ελληνισμού. Το 1922 ενάμιση εκατομμύριο Έλληνες πρόσφυγες -όσοι επέζησαν από τις εθνικές εκκαθαρίσεις που πραγματοποίησε ο τούρκικος εθνικισμός- από την Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη ήρθαν πρόσφυγες στον ελεύθερο βαλκανικό νότο. Η τραγική αυτή ιστορική εμπειρία εντέχνως ξεχάστηκε και οι διάφοροι ελλαδικοί μηχανισμοί εξουσίας προσπάθησαν να αλλοτριώσουν τους γόνους των προσφύγων. Όμως η ίδια η ζωή έρχεται να θυμίζει διαρκώς την τραγική αυτή εμπειρία και να σημειώνει την έλλειψη της κάθαρσης στη μικρασιατική τραγωδία. Την παραδοχή αυτή επιβεβαιώνουν οι διάφορες ελληνικές ομάδες του εξωελλαδικού χώρου, οι οποίες έρχονται μέχρι σήμερα πρόσφυγες στο έθνος-κράτος των Ελλήνων. Οι τραγικές εξελίξεις που σημάδεψαν τη μετασοβιετική περίοδο το χώρο της πάλαι ποτέ κραταιάς αυτοκρατορίας χαρακτηρίστηκαν από πολέμους, σφαγές και προσφυγιές. Όλα αυτά επηρρέασαν άμεσα τους ελληνικούς πληθυσμούς του Καυκάσου. Οι ελληνικές κοινότητες στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, στην Αμπχαζία, στην Τσετσενία κ.ά. καταστράφηκαν από τον άνεμο του πολέμου και οι συμπατριώτες μας σκορπίστηκαν πρόσφυγες στο ρωσικό νότο και στην Ελλάδα.



















